In stadsdeel Centrum vind je Subterra. Een muziekstudiocomplex in een voormalige nucleaire bunker, waar makers de ruimte krijgen om te werken aan hun muziek en hun carrière. Met 17 muziekstudio’s en een algemene ruimte, De Kern, is het een plek waar albums, presentaties, luistersessies en kleinschalige evenementen kunnen ontstaan.
Subterra laat zien hoe een bijzondere plek opnieuw betekenis kan krijgen voor de stad. Voor Trevor Zaalman is dat precies waarom dit initiatief zo waardevol is. Als maker voelt hij zich verbonden met de andere makers in het centrum van Den Haag en met het geluid dat hier ontstaat.


Subterra is ontstaan vanuit een duidelijke behoefte in de stad. Initiatiefnemer Lounes Doulache zag dat er een gebrek was aan muziekoefenruimtes. Via die behoefte kwam deze bijzondere plek in beeld.
De voormalige bunker had geen duidelijke invulling meer, maar bleek juist veel potentie te hebben. Door de ruimte opnieuw te gebruiken, ontstond een muziekstudiocomplex waar creatieve makers samenkomen en kunnen bouwen aan hun toekomst.
Met 17 muziekstudio’s biedt Subterra plek aan ongeveer 65 mensen. Zij delen de studio’s onderling en werken vanuit deze plek aan muziek, projecten en nieuwe ideeën. Daarmee is Subterra niet alleen een gebouw met studio’s, maar een omgeving waar creatieve energie samenkomt.
Voor makers betekent dit dat zij een vaste plek hebben om te groeien. Ze kunnen hier oefenen, produceren, samenwerken en hun werk verder ontwikkelen. Zo draagt Subterra bij aan de creatieve infrastructuur van Den Haag.
Wat Subterra bijzonder maakt, is dat hier het geluid van Den Haag vorm krijgt. Makers uit de stad werken naast elkaar en laten vanuit deze plek horen wat Den Haag muzikaal te bieden heeft. Trevor omschrijft dat gevoel als samen met de buren het geluid van Den Haag laten horen aan de wereld.
Ook bekende Haagse namen, zoals Goldband, zijn verbonden aan deze plek. Dat laat zien dat Subterra ruimte biedt aan verschillende makers en bijdraagt aan een breder cultureel verhaal van de stad.
Subterra is uitgegroeid tot een plek waar creativiteit, muziek en ontmoeting samenkomen. Wat ooit een bunker zonder duidelijke functie was, heeft nu een nieuwe invulling gekregen als plek voor makers en muziekcultuur.
Binnen Nieuw70 is Subterra een voorbeeld van hoe een bestaande plek in de stad opnieuw tot leven kan komen en ruimte kan bieden aan creatieve ontwikkeling. Trevor en Lounes zijn er zichtbaar trots op.
Afbeeldingen: Marinka Grondel